Over deze City Deal


Kernboodschap City Deal Circulaire Stad

Op de Innovation Expo 2018 4 oktober 2018 in Rotterdam nam Staatssecretaris van Veldhoven de resultaten van 2 jaar City Deal Circulaire stad in ontvangst; de 9 participerende steden plaatsten hun ‘circulaire icoonprojecten’op de Citydeal maquette. Deze laat per stad een selectie van de 2 circulaire icoonprojecten zien. Om in deze pioniersfase met gepaste trots te laten zien dat het kan: een circulaire stad is mogelijk, ook nu al!
De oproep vanuit de Citydeal aan de  Staatssecretaris was, om – vanuit de ambities in Grondstoffenakkoord, NederlandCirculair 2050 en de transitieagenda’s – het voortouw te nemen. De Rijksoverheid is in de positie om – met fiscale, juridische en financiële prikkels – landelijke voorwaarden te creëren waarmee wij op regionaal en lokaal niveau kunnen versnellen. Condities die een circulaire aanpak en hergebruik voordeliger maken dan primaire grondstoffen. Graag zetten wij én bedrijven en ontwikkelaars meer en concretere vervolgstappen, zodat de omslag naar een 100% circulaire economie in 2050 snel meer vaart krijgt.

Bekijk alle foto’s van de oplevering hier

Nederland Circulair in 2050

Vanuit de steden en regio’s benadrukken wij het enthousiasme, de urgentie en snelheid waarmee de transitie-agenda’s tot stand zijn gekomen in nauwe samenwerking tussen overheden en bedrijfsleven.  Nu is het zaak om snelheid en schaal te maken. De uitvoering van deze vijf agenda’s landt integraal en is sterk verbonden met de andere grote opgaven op het gebied van energie, klimaat, water en sociaal  in onze steden en regio’s. Daar gebeurt het. In nauwe samenwerking met de bedrijven, instellingen en consumenten in onze steden. Nu inzetten op een circulaire economie is van grote toegevoegde waarde voor het efficiënt en effectief gebruiken van schaarse grondstoffen, arbeid en het behalen van de kabinetsdoelstellingen op energie, CO2, water, klimaat, volksgezondheid, onze exportpositie en innovatie.

Urgentie

Nederland staat voor de uitdaging om te komen tot een duurzame, inclusieve, sociale samenleving. Het gaat goed met Nederland, met heel veel mensen in onze steden – maar dat kost ook steeds meer: hier & nu, elders en later. Mensen die niet mee kunnen komen, vervuiling die onze lucht, bodem, water, gezondheid en die van de natuur bedreigt, grondstoffenschaarste, klimaatverandering en schade die dit oplevert die alleen tegen steeds hógere kosten – of straks helemaal niet meer gerepareerd kunnen worden. De wereld verandert steeds sneller; de fossiele, lineaire economie die ons de afgelopen 100 jaar zoveel welvaart bracht groeit – samen met de wereldbevolking en wereldwijde welvaart – zó snel, dat de vervuiling, klimaatverandering en uitputting die groeiende welvaart in rap tempo hebben ingehaald. Het moet anders en het kán anders.

Doelstelling

In de Verenigde Naties hebben we wereldwijd 17 doelen voor 2030 vastgesteld – van armoede tot duurzame energie en van diversiteit tot schone lucht. In Nederland meet de Brede Welvaartsmonitor sinds begin juni 2018 de ‘stand van het land’: hoe goed gaat het écht, als we inkomen, gezondheid, welzijn en geluk van iedereen “hier & nu, elders in de wereld én latere generaties” daarbij meerekenen? Dat gaat niet alleen over de grote wereldproblemen, maar ook over iedere inwoner van onze steden, zijn/haar kleinkinderen én de impact van onze leefwijze op mensen in de rest van de wereld.

Uitdaging in de Steden

Zeker in onze steden staan we voor héle grote uitdagingen: Nederland heeft een hoge CO2 uitstoot, groot materiaalverbruik en intensief land- en natuurgebruik als een van de rijkste, dichtstbevolkte én industriële regio’s in Europa en de wereld. Wij zijn ervan overtuigd dat we deze uitdagingen juist kunnen omzetten in kansen: we willen onze levenswijze en economische bedrijvigheid niet kwijt, maar de kansen pakken om koploper te zijn waar we goed in zijn – en circulaire kansen waarin we – juist dóór die hoge dichtheid van bedrijven, consumenten en materiaalgebruik – sneller tot opschaling van circulaire businesscases kunnen komen die naast duurzaam en maatschappelijk, ook sneller economisch rendabel kunnen zijn.

Perspectief

We weten ook steeds beter hóe het anders kan: we willen energie- (en liefst klimaat) neutraal zijn in 2050, met een circulaire economie waarin we geen nieuwe grondstoffen gebruiken, geen schadelijke stoffen uitstoten naar lucht, water of bodem. Met een inclusieve samenleving waar iedereen meetelt, meedoet en zichzelf kan zijn. Terwijl van duurzaamheid heel lang gedacht werd dat het ‘duur’ is, weten we inmiddels wel beter: het opruimen van de vervuiling, herstellen van natuur en gezondheidsschade, beveiliging tegen klimaatverandering en mensen ‘langs de kant’- dát is pas duur!

In een steeds sneller tempo dienen ook de oplossingen en innovaties zich aan, met energieneutrale, circulaire en inclusieve alternatieven. En ze blijken niet alleen schoner, maar ook béter: zonne- en windenergie worden in snel tempo goedkoper dan fossiel en de eerste circulaire businessmodellen concurreren met bestaande.

Resultaten City Deal de Circulaire Stad

De afgelopen twee jaar is gewerkt aan verschillende icoonprojecten in elke stad.

Met gepaste trots laten we hiermee zien, dat het kan: een circulaire stad is mogelijk, ook nu al.

Onze projecten laten zien dat koplopers met hun enthousiasme veel kunnen bereiken. Veel ambities zijn te verwezenlijken en door de juiste randvoorwaarden te stellen kunnen belemmeringen worden overkomen. Kortom, de circulaire stad is dichterbij dan we denken. Zeker ook met de tools om vraag en aanbod bij elkaar te brengen, de inventarisatie van belemmeringen en oplossingen, de indicatoren en internationale exposure die we in deze City Deal bij elkaar hebben gebracht.

Korte, middel een lange termijn

Tegelijkertijd moeten we ons beseffen dat de Circulaire Economie pas in de kinderschoenen staat. Het gaat niet overal even makkelijk en snel: op sommige terreinen kan het mórgen beter, schoner en goedkoper – de icoonprojecten tonen dat aan. Andere processen kunnen vandaag onmogelijk energieneutraal of circulair, maar zullen nog 10 of zelfs 20 jaar innovatie en ontwikkeling nodig hebben. Verbinding met de (sub)regionale (en landelijke en Europese) innovatie-agenda’s is daarvoor cruciaal.

Om van icoonprojecten tot een grote circulaire omslag te komen is er meer nodig. Een circulaire aanpak is nog niet de standaard. Zolang we de randvoorwaarden niet lokaal, regionaal, nationaal en Europees doorvoeren blijft de circulaire economie bestaan uit lokale icoonprojecten. We hebben behoefte aan een nieuwe standaard waarin circulariteit loont.

Aanbod stedelijke koplopers

Als koplopers zien wij de noodzaak tot versnelling en bieden we concrete showcases en opschalings-voorbeelden aan die dit onderbouwen. Naast uiteraard alle analyses van kansen, belemmeringen, noodzaak tot verandering van wet- en regelgeving, belasting-vergroening en -verschuiving – en  opschaling. Mét de scherpe benoeming van de belemmeringen en de toegevoegde waarde van een circulaire economie als verbindend middel op al deze verschillende transities.

Vanuit de samenwerking van de City Deal Circulaire Stad bieden wij Nederland, i.c. de bewindslieden van I&W, EZK en BZK, de vertegenwoordigers van VNG, IPO en UvW, de voorzitters van de Transitie Agenda’s en de ambassadeurs van Netherlands Circular Hotspot daarom graag onze Circulaire Stad aan, zodat we met nieuwe verbindingen de versnelling en opschaling van de Circulaire transitie kunnen vormgeven. Zodat we nieuwe innovaties, incentives, stimulerend beleid en de benodigde aanscherpingen én verruimingen in regelgeving in onze steden en regio’s kunnen testen, uitwerkingen en inzetten om tot de benodigde verbreding, verdieping en opschaling te komen van de Circulaire Stad en de Circulaire Economie van heel Nederland.

We kunnen een speelveld voor innovatie creëren door bijvoorbeeld een circulaire businesscase voordeliger te maken dan een lineaire businesscase. Maak primaire grondstoffen relatief duurder ten opzichte van hergebruik. Werk met aantrekkelijke bouwleges en strenge MPG-eisen om de juiste prikkels aan de markt te geven. In Finland en Frankrijk is bijvoorbeeld de belasting op onderhoud goedkoper gemaakt waardoor vernieuwen minder aantrekkelijk is.

Ook rond indicatoren en monitoring ligt een belangrijke uitdaging: in Nederland meten en berekenen we graag, gedetailleerd wáár en hoe we naartoe moeten, wat de (maatschappelijk) kosten en opbrengsten zullen zijn én hoever en hoe snel we daarin vorderen. Voor onze Circulaire Stad daarom eveneens een aanzet tot een brede, flexibele indicatorenset die hierin op stedelijk/regionaal niveau tegemoet komt. Die een groot aantal initiatieven hiertoe bij elkaar brengt, met een mate van abstractie die zowel bestuurders als specialisten in staat stelt om met specifieke context en eigen meet- en monitoring definities en technieken de (brede) maatschappelijke kosten en baten van circulaire initiatieven op waarde te schatten.

We vragen de Staatssecretaris om – vanuit de ambities in Grondstoffenakkoord, NederlandCirculair 2050 en de transitieagenda’s – het voortouw te nemen. De Rijksoverheid is in de positie om – met fiscale, juridische en financiële prikkels – landelijke voorwaarden te creëren waarmee wij op regionaal en lokaal niveau kunnen versnellen. Condities die een circulaire aanpak en hergebruik voordeliger maken dan primaire grondstoffen.

De uitwisseling binnen de City Deal tussen de partijen was van grote waarde om tot nieuwe inzichten te komen. De weg naar een circulaire economie in 2050 vraagt om politieke, bestuurlijke en organisatorische keuzes op alle schaalniveau’s. We roepen alle publieke en private partners op om deze gezamenlijk te maken, blijvend in te zetten als koploper en vragen de staatssecretaris (zoals eerder met het Grondstoffenakkoord en nationale ambities) hierbij – vanuit de samenwerkende rijksoverheid – ons richting en snelheid te geven met landelijk beleid en regelgeving en fysieke experimenteerruimte

In de City Deal Circulaire Stad werken 9 steden, 3 ministeries en 3 kennispartners samen om uiterlijk in 2050 tot volledig circulaire steden te komen, analoog aan de ambitie zoals verwoord in het Rijksbrede programma Circulaire Economie. De City Deal Circulaire Stad stimuleert de toegang tot de nieuwe markt voor circulaire economie voor vragers en aanbieders, door kennis en goede voorbeelden te delen via gezamenlijke (digitale) platforms, en koplopers in de etalage te zetten.

AlmereAmsterdamApeldoornDen HaagDordrechtHaarlemmermeerRotterdamUtrecht en Venloministeries van Infrastructuur en Milieu, Economische Zaken en Binnenlandse ZakenTNOCircle Economy en Royal Haskoning DHV.